1- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2- گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران ، moezzi151@scu.ac.ir
3- بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران
4- گروه تحقیقات بهزراعی، مؤسسه تحقیقات و آموزش نیشکر خوزستان، اهواز، ایران
چکیده: (611 مشاهده)
مقدمه و اهداف: خاکهای آهکی بهدلیل pH قلیایی، گنجایش کم نگهداشت عناصر غذایی و کمبود فسفر، دارای بهرهوری کمی هستند. ازاینرو، استفاده از بیوچار اصلاحشده و باکتریهای حلکننده فسفر (PSB)، با بهبود ویژگیهای خاک، بهعنوان راهکاری مؤثر در افزایش حاصلخیزی و فراهمی فسفر در این خاکها بهشمار میرود. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر بیوچار تهیهشده از بقایای برداشت سبز نیشکر و بیوچار اصلاحشده با اسید سیتریک، همراه با تلقیح PSB بر ویژگیهای شیمیایی و بیوشیمیایی یک خاک آهکی تحت کشت نیشکر انجام شد.
روشها: آزمایش بهصورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی و در شرایط گلخانهای انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل بیوچار تهیهشده از بقایای سبز نیشکر در سه سطح: بدون بیوچار (شاهد)، بیوچار اصلاحنشده یا خام، و بیوچار اصلاحشده با اسید سیتریک و همچنین مایهزنی باکتریهای حلکننده فسفر به خاک در دو سطح: بدون باکتری (شاهد) و تلقیح باکتری بودند.
نتایج: نتایج نشان داد کاربرد بیوچار و بیوچار اصلاحشده تأثیر معنیداری بر pH، رسانایی الکتریکی (EC،) کربن آلی (OC) و گنجایش تبادل کاتیونی (CEC) خاک داشت. کاربرد بیوچار اصلاحشده سبب کاهش معنیدار pH خاک (0/38 واحد) نسبت به تیمار شاهد شد. همچنین کاربرد بیوچار و بیوچار اصلاحشده سبب افزایش معنیدار EC (45/96-64/52 درصد)، OC (104/4-115/59 درصد) و CEC (58/61-87/88 درصد) خاک نسبت به شاهد شد. نتایج همچنین نشان داد بیشترین مقدار فسفر قابلدسترس، کربن زیستتوده میکروبی و کربن آلی محلول خاک مربوط به تیمار کاربرد تلفیقی بیوچار اصلاحشده همراه با مایهزنی PSB بود.
نتیجهگیری کلی: بهطور کلی، نتایج نشان داد کاربرد تلفیقی بیوچار اصلاحشده با اسید سیتریک و باکتریهای حلکننده فسفر میتواند روشی مؤثر در بهبود ویژگیهای شیمیایی و بیوشیمیایی خاکهای آهکی مورد بررسی و افزایش فراهمی فسفر باشد.