دوره 16، شماره 4 - ( نشریه روابط خاک و گیاه 1404 )
جلد 16 شماره 4 صفحات 107-91 |
برگشت به فهرست نسخه ها
بهلول عباسزاده*1 
، پریزاد ماوندی2 ، راضیه عظیمی3
، پریزاد ماوندی2 ، راضیه عظیمی3
1- موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران ، bahlol.abbaszadeh@gmail.com
2- مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی کشاورزی و منابع طبیعی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3- موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
2- مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی کشاورزی و منابع طبیعی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
3- موسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران
چکیده: (253 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: گیاه دارویی زنیان کاربرد وسیعی در طب سنتی و مدرن، صنایع غذایی و دام و طیور دارد. این پژوهش بهمنظور بررسی نقش کودهای آلی و زیستی بر عملکرد کمّی و کیفی زنیان و پایداری توسعه کشت آن اجرا شد.
روشها: آزمایشی مزرعهای بهصورت اسپلیت-فاکتوریل در قالب بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار برای بررسی تاثیر کودهای بیولوژیک بر عملکرد کمّی و کیفی زنیان اجرا شد. ورمیکمپوست در سه سطح صفر (شاهد)، 5 و 10 تن در هکتار بهعنوان عامل اصلی، قارچ میکوریزا در سه سطح بدون کاربرد (شاهد)، کاربرد Rhizophagus irregularis و Funneliformis mosseae، و بدون کاربرد و کاربرد باکتری محرک رشد Azotobacter chroococcum استفاده شد.
نتایج: بر اساس نتایج، برهمکنش همزیستی میان قارچهای میکوریزا (Rhizophagus irregularis و Funneliformis mosseae)، باکتری Azotobacter chroococcum و ورمیکمپوست، به طور چشمگیری موجب بهبود شاخصهای رشدی، عملکرد دانه و عملکرد اسانس شد اما بر درصد اسانس و ترکیبات فیتوشیمیایی گیاه چندان موثر نبود. قارچ Funneliformis mosseae بیشترین تأثیر را بر شاخساره، از جمله تعداد ساقههای فرعی، قطر ساقه و عملکرد دانه داشت، در حالیکه Rhizophagus irregularis نقش مؤثرتری در افزایش طول، وزن و توسعه ریشهها و عملکرد دانه ایفا کرد. این در حالی است که استفاده از کودهای آلی و زیستی بر ترکیبات عمده اسانس (پارا-سیمن، گاما-ترپنین و تیمول) اثر معنیدار نداشتند و بیشترین درصد پارا-سیمن (15/05 %) و گاما-ترپنین (48/40%) با مصرف ورمیکمپوست (بهترتیب 5 و 10 تن در هکتار)، و تیمول با کاربرد گونه Rhizophagus mosseae (% 35/74) بهدست آمد.
نتیجهگیری کلی: یافتههای این پژوهش اهمیت کاربرد کودهای آلی و زیستی در بهبود عملکرد کمّی گیاه زنیان را بهخوبی نشان میدهند. به نظر میرسد ترکیبات اصلی اسانس تحت تأثیر تیمارهای بهکاررفته نبوده و ممکن است وابسته به عوامل ژنتیکی و سایر تیمارهای زراعی از جمله تنشها باشد ولی درصد و عملکرد اسانس تفاوت معنیداری را نشان داد.
روشها: آزمایشی مزرعهای بهصورت اسپلیت-فاکتوریل در قالب بلوکهای کامل تصادفی در سه تکرار برای بررسی تاثیر کودهای بیولوژیک بر عملکرد کمّی و کیفی زنیان اجرا شد. ورمیکمپوست در سه سطح صفر (شاهد)، 5 و 10 تن در هکتار بهعنوان عامل اصلی، قارچ میکوریزا در سه سطح بدون کاربرد (شاهد)، کاربرد Rhizophagus irregularis و Funneliformis mosseae، و بدون کاربرد و کاربرد باکتری محرک رشد Azotobacter chroococcum استفاده شد.
نتایج: بر اساس نتایج، برهمکنش همزیستی میان قارچهای میکوریزا (Rhizophagus irregularis و Funneliformis mosseae)، باکتری Azotobacter chroococcum و ورمیکمپوست، به طور چشمگیری موجب بهبود شاخصهای رشدی، عملکرد دانه و عملکرد اسانس شد اما بر درصد اسانس و ترکیبات فیتوشیمیایی گیاه چندان موثر نبود. قارچ Funneliformis mosseae بیشترین تأثیر را بر شاخساره، از جمله تعداد ساقههای فرعی، قطر ساقه و عملکرد دانه داشت، در حالیکه Rhizophagus irregularis نقش مؤثرتری در افزایش طول، وزن و توسعه ریشهها و عملکرد دانه ایفا کرد. این در حالی است که استفاده از کودهای آلی و زیستی بر ترکیبات عمده اسانس (پارا-سیمن، گاما-ترپنین و تیمول) اثر معنیدار نداشتند و بیشترین درصد پارا-سیمن (15/05 %) و گاما-ترپنین (48/40%) با مصرف ورمیکمپوست (بهترتیب 5 و 10 تن در هکتار)، و تیمول با کاربرد گونه Rhizophagus mosseae (% 35/74) بهدست آمد.
نتیجهگیری کلی: یافتههای این پژوهش اهمیت کاربرد کودهای آلی و زیستی در بهبود عملکرد کمّی گیاه زنیان را بهخوبی نشان میدهند. به نظر میرسد ترکیبات اصلی اسانس تحت تأثیر تیمارهای بهکاررفته نبوده و ممکن است وابسته به عوامل ژنتیکی و سایر تیمارهای زراعی از جمله تنشها باشد ولی درصد و عملکرد اسانس تفاوت معنیداری را نشان داد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
ارتباط سلامت خاک با برهمکنشهای خاک-گیاه
دریافت: 1404/6/30 | پذیرش: 1404/8/27 | انتشار: 1404/10/10
دریافت: 1404/6/30 | پذیرش: 1404/8/27 | انتشار: 1404/10/10
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
Journal of Soil and Plant Interactions by http://jspi.iut.ac.ir is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
استفاده از مطالب ارایه شده در این پایگاه با ذکر منبع آزاد می باشد.
