1- گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان، اردکان، ایران
2- گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان، اردکان، ایران ، mdehestani@ardakan.ac.ir
چکیده: (294 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: گیاه نرگس رقم "شهلا" (Narcissus tazetta L. cv. Shahla) از گونههای ارزشمند زینتی و دارویی است که بهدلیل عطر مطبوع و کیفیت گل، جایگاه ویژهای در صنعت گلکاری کشور دارد. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر محرکهای زیستی طبیعی، سدیم نیتروپروساید و ملاتونین بر ویژگیهای مورفوفیزیولوژیک و بیوشیمیایی نرگس رقم "شهلا" بود.
روشها: این آزمایش در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با نه تیمار و سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل عصاره برگ مورینگا (2/5 و 5 درصد)، عصاره جلبک دریایی (20 و 40 گرم در لیتر)، سدیم نیتروپروساید (50 و 100 میلیمولار) و ملاتونین (0/1 و 0/5 میلیمولار) بودند که در دو نوبت به روش محلولپاشی برگی اعمال شدند. نوبت اول کاربرد تیمارها حدود ۳۰ روز پس از کاشت، زمانی که گیاهان ارتفاع ۲۰ تا ۲۵ سانتیمتر داشتند و مرحله دوم ۱۵ روز پس از اولین محلولپاشی صورت گرفت.
نتایج: بیشترین طول برگ (365/2 میلیمتر) و وزن تازه شاخساره (29/6 گرم در بوته) در تیمار 0/1 میلیمولار ملاتونین مشاهده شد. بیشترین عرض برگ (45/3 میلیمتر)، وزن تازه ریشه (40/5 گرم در بوته) و عمر گلجایی (12 روز) در تیمار 5 درصد عصاره برگ مورینگا حاصل شد. کمترین نشت یونی (8/75 درصد) در تیمار 20 گرم در لیتر جلبک دریایی و بیشترین آن (94/7 درصد) در شاهد ثبت شد. بیشترین میزان پروتئین کل (4/06 میلیگرم بر گرم وزن تازه)، فعالیت پراکسیداز (2/12 ΔOD min⁻¹ mg⁻¹ protein) و کاتالاز (3/24 ΔOD min⁻¹ mg⁻¹ protein) نیز در تیمار 100 میلیمولار سدیم نیتروپروساید بهدست آمد که نسبت به شاهد افزایش معنیدار نشان داد.
نتیجهگیری کلی: بهطور کلی، تیمارهای عصاره برگ مورینگا و سدیم نیتروپروساید بیشترین نقش را در بهبود شاخصهای مورفوفیزیولوژیک و بیوشیمیایی گل نرگس رقم "شهلا" داشته و بر این اساس میتوانند بهعنوان رویکردی کارآمد برای ارتقاء عملکرد رشد و کیفیت نرگس رقم "شهلا" پیشنهاد شوند.