1- گروه علوم خاک، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران
2- گروه علوم خاک، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران ، e_chavoshi@iau.ac.ir
3- گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کوفه، عراق
چکیده: (424 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: استفاده از اصلاحکنندههای بیولوژیک در دهههای اخیر با توجه به هزینه کم، در قالب یک برنامه درازمدت و سازگار با محیط زیست، توجه زیادی را به خود معطوف داشته است. این پژوهش با هدف بررسی استفاده از گیاهان زینتی و قارچ میکوریز آربسکولار (AMF) برای گیاهپالایی خاک آلوده به سرب در شرایط گلخانهای انجام شد.
روشها: پژوهش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با 3 فاکتور نوع گیاه شامل گلایول (Gladiolus grandiflorus)، کلم زینتی (Brassica oleracea) و گل جعفری (Tagetes erecta)، غلظت سرب (0، 25، 50، 100 و 200 میلیگرم در کیلوگرم) و قارچ (با/بدون AMF) در سه تکرار انجام شد. نشاءهای گلدانی کلم زینتی، گل جعفری و گلایول در خاک آلوده به سرب کشت شده و پس از رسیدن به مرحله گلدهی، برداشت شده و مورد ارزیابی قرار گرفتند. غلظت سرب در بافتهای گیاهی و خاک، میزان جذب، فاکتور تجمع زیستی (BCF)، فاکتور انتقال (TF) سرب و صفات رشدی گیاه اندازهگیری شد.
نتایج: با افزایش غلظت سرب در خاک، غلظت این عنصر در ریشه و شاخساره گیاهان زینتی افزایش معنیداری یافت. غلظت سرب در ریشه حدود 2 تا 4 برابر غلظت آن در شاخساره گیاهان (در سطوح مختلف سرب) بود. مقادیر TF در همه گیاهان کوچکتر از یک شد. تلقیح AMF باعث افزایش معنیدار ماده خشک گیاهی در گلایول و کلم زینتی تحت تنش سرب شد. همچنین تلقیح AMF سبب افزایش معنیدار غلظت، جذب و BCF سرب در ریشه هر سه گیاه زینتی در مقایسه با تیمار بدون میکوریز شد. مقادیر BCF سرب در ریشه همه گیاهان زینتی بزرگتر از یک بود اما تفاوت معنیداری بین مقادیر آن در سه گیاه مشاهده نشد.
نتیجهگیری کلی: بهطورکلی نتایج نشان داد که قارچ میکوریز آربسکولار، تجمع فلز و صفات فیزیولوژیک را در گیاهان زینتی مورد بررسی بهطور متفاوتی تعدیل میکند.