1- گروه علوم خاک؛ واحد اصفهان (خوراسگان)؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ اصفهان؛ ایران
2- گروه علوم خاک؛ واحد اصفهان (خوراسگان)؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ اصفهان؛ ایران ، e_chavoshi@iau.ac.ir
3- گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کوفه، عراق
چکیده: (10 مشاهده)
پیشینه پژوهش و هدف: استفاده از اصلاحکنندههای بیولوژیکی در دهههای اخیر با توجه به هزینه کم، در قالب یک برنامه بلندمدت و سازگار با محیط زیست، توجه زیادی را به خود معطوف داشته است. این پژوهش با هدف بررسی استفاده از گیاهان زینتی و قارچ میکوریز آربسکولار (AMF) برای گیاهپالایی خاک آلوده به سرب در شرایط گلخانهای انجام شد.
روشها: پژوهش بــه صــورت فاکتوریل در قالب طرح کـاملاً تـصادفی با 3 فاکتور نوع گیاه (گلایول (Gladiolus grandiflorus)، کلم زینتی (Brassica oleracea) و گل جعفری (Tagetes erecta))، فلز سنگین سرب (0، 25، 50، 100 و 200 میلیگرم در کیلوگرم) و قارچ (با / بدون میکوریز آربسکولار) در 3 تکرار انجـام شد. نشاءهای گلدانی کلم زینتی، گل جعفری و گلایول در خاک آلوده به سرب کشت شده و پس از رسیدن به مرحله گلدهی، برداشت و مورد ارزیابی قرار گرفتند. غلظت سرب در بافتهای گیاهی و خاک، میزان جذب، فاکتور تجمع زیستی (BCF)، فاکتور انتقال (TF) سرب و پارامترهای رشد گیاه اندازهگیری شد.
نتایج: با افزایش غلظت سرب در خاک، غلظت این عنصر در ریشه و اندام هوایی گیاهان زینتی افزایش معنیداری یافت. غلظت سرب در ریشه حدود 2 تا 4 برابر غلظت آن در اندام هوایی گیاهان (در سطوح مختلف سرب) بود. فاکتور انتقال در همه گیاهان کوچکتر از یک شد. همزیستی میکوریز باعث افزایش معنیدار ماده خشک گیاهی در گلایول و کلم زینتی تحت تنش سرب شد. همچنین همزیستی میکوریز سبب افزایش معنیدار غلظت، جذب سرب و BCF سرب در ریشه هر 3 گیاه زینتی در مقایسه با تیمار بدون میکوریز شد. BCFسرب در ریشه همه گیاهان زینتی بزرگتر از یک بود اما تفاوت معنیداری بین مقادیر آن در 3 گیاه مشاهده نشد.
نتیجهگیری کلی: بطور کلی نتایج نشان داد که قارچ میکوریز، تجمع فلز و فاکتورهای فیزیولوژیکی را در گیاهان زینتی مورد مطالعه بهطور متفاوتی تعدیل میکند.