نشریه علمی پژوهشی روابط خاک و گیاه

پیشینه پژوهش و هدف: در خاک‌های آهکی مناطق خشک و نیمه‌خشک، آگاهی از شکل‌های فسفر (P) می‌تواند در بهینه‌سازی مصرف کودهای شیمیایی و کاهش آثار مخرب آن‌ها بر محیط زیست راهگشا باشد. هدف از این پژوهش مقایسه دو روش کاربرد سطحی و جایگذاری عمقی سطوح مختلف سوپرفسفات تریپل (TSP) و کود آلی (کود گاوی) بر شکل‌های P معدنی در لایه زیرین (50-30 سانتی‌متری) خاک بود.
مواد و روش‌ها: پژوهشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی به‌صورت فاکتوریل و با سه تکرار انجام شد. تیمارهای کودی شامل چهار سطح کود TSP (0، 200، 400 و 600 کیلوگرم در هکتار) همراه با دو سطح کود گاوی (0 و 30 تن در هکتار) بود که در دو لایه رویین (20-0 سانتی‌متری) و زیرین (50-30 سانتی‌متری) به مدت چهار سال در شرایط مزرعه جایگذاری شدند. در پایان سال چهارم کوددهی، نمونه‌های خاک از لایه 50-30 سانتی‌متری برداشت شده و گونه‌های P معدنی با استفاده از روش عصاره‌گیری متوالی، و P قابل استفاده با روش عصاره‌گیری با بی‌کربنات سدیم (روش اولسن) تعیین شدند.
نتایج: نتایج نشان داد با افزایش سطح کودی میزان P قابل استفاده خاک در هر دو سطح کاربرد کودی افزایش داشت. بیشترین میزان P قابل استفاده خاک نسبت به شاهد در تیمار 600 کیلوگرم در هکتار همراه با کود گاوی در هر دو عمق کاربرد سطحی (41%) و عمقی (42%) مشاهده شد. همچنین نتایج نشان داد که در لایه 30 تا 50 سانتی‌متری خاک، کاربرد عمقی کود سبب افزایش شکل‌های قابل دسترس P خاک شامل P قابل استخراج با آب (70/4%) و  قابل استخراج با NaHCO₃ (%78/3) در مقایسه با شاهد شد. در مقابل در لایه 50-30 سانتی‌متری، کاربرد سطحی TSP سبب افزایش شکل‌های نسبتاً در دسترس و غیر‌قابل‌دسترس P در خاک شد. 
نتیجه‌گیری کلی: نتایج این پژوهش نشان داد، روش کاربرد کود و اطلاع از اجزای P معدنی خاک می‌تواند ابزار ارزشمندی در تعیین فراهمی P برای گیاه پسته فراهم کند.  
 

واژه‌های کلیدی: جزء‌بندی فسفر معدنی، کاربرد سطحی و زیرسطحی، خاک آهکی و شور، ماده آلی، فراهمی فسفر.

متن کامل [PDF 845 kb]   (180 دریافت)    

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

---

---